Hafif de olsa bir renk farki ve doku farki olusmaktadir. Bu açi- dan gözün bu farkliliklari algilamada aldanacagi noktalari seçmek uygun olacaktir. 

(Kolon yivleri, söve dipleri, denizlik dibi )gibi. d- iskele her çalisma seviyesinde, tam olarak çalisma platformlari kalas ile dösemelidir ve yan yana en az iki adet olmalidir. Böylece ustalar ip boyunca kesintisiz çalisma imkani

na sahip olurlar. Bu çalisma platformlari mümkünse çelik ve perfore olmalidir.

Yagisli ve nemli havada kaymayi engellemelidir. Ayrica kalaslarin yanina takilacak bir tekmelik el aletlerinin ve malzemelerin asagiya düsmesini engeller veya çalisma iskelesinin branda ile kaplanmasi hem çalisanlarin hem de çevrenin emniyetini saglayacaktir. e-iskelenin çelik olmasi elektrikli el aletlerinin riskini çogaltmaktadir.  Bu açidan iskeleye her katta bransman veren toprakli etans bir sebeke tesis edilmeli elektrikli aletler en

kisa noktadan, enerjiye kavusturulmalidir. Yukari katlara malzeme çekilen vinç ve makara ekipmani iskelenin herhangi bir noktasina monte ediliyorsa iskelenin o aksi sabitlemeleri, sikilastirilmali veya takviye bir aks ilave edilmelidir. 
 

Bu noktanin etrafi emniyet seridi ile çevrilmelidir. f- içinde oturulan çok katli binada uygulama yapiliyorsa, oturanlar çocuklari bakimindan uyarilmali ve küçük aktif çocuklarin iskeledeki isçilere özenip pencere ve balkonlardan iskeleye çikmalarinin olasi bir durum oldugu gözden kaçirilmamali, gerekirse disa açilan pencere ve kapilarini sabitlemeleri istenmelidir.

Bu ayrica emniyet açisindan da uygun olacaktir.  Ayrica oturulan binalarda iskele ana giris ve çikislar üzerinde kuruluysa bu kisimlara tünel seklinde geçici bir malzemeden markiz yapilmasi (Kontraplak –OSB) bir çok sikintili durumu ortadan kaldirir. g- 30 mt yükseklikteki bir binanin siva ve boya uygulamasi esnasinda en üst katindan uçan boya ve harç malzemesinin nereye kadar gidecegi bilinmediginden çevredeki arabalarda leke yapmaktadir. Bu açidan branda ile çalisilmali mümkün degilse en genis emniyet seridi uygulanmalidir.

Yüksek katli binalarda cephenin dikine uzunlugu buna bagli olarak yatay mesafelerin fazlaliligi az katli binalara göre uygulama ve çözümleri daha özel kilmaktadir. 

Bu özelliklerden bazilarini siralarsak:

1- Çalisma iskelesi tertibi, çalismalarin güvenligi ve çevre emniyeti.

2-Rüzgar yüklerine karsi alinacak tedbirler .

3-Cephe kaçikliklarinda pratik tedbirler.

4-Detay malzeme seçimi ve finishing.

1-ÇALIfiMA iSKELESi GÜVENLiK

Mantolama isi yalitiminda çalisma iskelesi kurumu fixasyonu (sabitlemesi) ve seçiminde su hususlara dikkat edilmesi uygun olur.

a- Mantolama isi yalitiminin kesinlikle sallama iskele tabir edilen sepet iskelelerle yapilmasi uygun degildir.Bu tip iskelede imalatin parça parça yapilabilmesi, bilhassa gerek ip, gerek mastar kullanimini geçersiz kilmakta, yalitim levhasi dösenmesinde uygunsuzluklara neden olmaktadir.

b- Kurulacak olan sabit iskelenin mümkünse binayi L olarak kaplamasina bu sayede en az üç köseye hakim olunmasi na imkan tanir ve ip çekimlerinde binanin sadece bir kösesinin kontrol disi kalmasi demektir ki, bu kösede sonradan kolaylikla diger tarasara uydurulabilinir. 
c- Kurulacak iskele zemini tesviye edilmeli ,mümkün degilse takozlarla ilk baslangiç teraziye alinmalidir.iskele sabitlemesinde tel ve takoz gibi basit ve mantolamanin bitisinde görsel bozukluklara neden olan sabitlemeler kullanilmamali dir.

Sabitleme için yeni binalarda iskeleye ve binadaki dikmeye kelepçelerle bagli çelik elemanlar,oturulan binalarda ise çelik dübel ve rot demiri sabitleme için kullanilmalidir.Sabitleme rot ve dübelleri iskelenin yükünü karsilayabilecek kolon, kiris, tabliye gibi noktalara (beton)çakilmalidir.Ancak bu dübellerin çakim yerlerini büyük pano duvarlarda gözün rahat göremeyecegi ölü noktalara getirilmesinde fayda vardir.

d. Celal HAMARAT / insaat Mühendisi

Distan Isi Yalitim Uygulamasinda, Çok Katli Binalarda Dikkat Edilmesi Gerekli Hususlar ve Bazi Pratik Öneriler

Uygulama Teknikleri

2-RÜZGAR ETKiLERi

Çok katli binalarda en büyük sorunlardan biri tekrarli rüzgar yükleridir. Binanin konumu, binanin konstruktif özellikleri, cografi özellikler, mevsim özelliklerine göre binanin daha çok yükselen noktalarinda bu yüklerin etkilerini tahmin etmek zordur.

O açidan hem çalisma esnasinda , hem de uygulamanin uzun ömürlülügü için rüzgar yükleri ile ilgili tedbirleri almakta fayda vardir.

Bunlardan bir tanesi cepheyi yatay dilatasyonlar ile bölmektir. Bu dilatasyon islerinin rüzgar yüklerinde sagladigi faydalarla birlikte çok katli binalarda cephe kaçikliklarinin ipe alinmasi nda göreceli olarak faydasi vardir. Her dilatasyon noktasi ni dikine çikista bir kirilma noktasi kabul ederek, cepheyi her bölünme içinde bagimsiz olarak saküle alabiliriz.

Uygulama esnasinda karsilasilacak rüzgarlarin çalisanlari tehlikeye düsürecegi açiktir. O açidan bilhassa brandali iskelelerde sabitleme sayisi en az %40 arttirilmalidir. Bitis noktalari saçak, denizlik, harpusta gibi mutlaka sabitleme elemanlari ile bitirilmeli rüzgarin tekrarli ve inatçi etkisini, o noktadaki mantolamayi bir süreçte yorup açabilecegi unutulmamalidir.

3- CEPHE KAÇIKLIKLARI

Ne yazik ki ülkemizde bina cephelerinin kaçik olmasi veya bir binanin sakülünde ve köselerinin gönyeli olmamasi normal kabul edilebilir bir durumdur. Ancak mantolamayi gerekli kurallari ile yaptiginizda ortaya bir çok komplikasyon çikmaktadir.

1- Prizmatik ve 90/270 derecelik köselerle insa edilen bir binayi poligon kabul edersek ve mantolamanin gerektirdigi sekilde köseleri dik binmeli yaparsak açilar ve sakül uygun ise poligonun kapanmasinda hiç bir sorun yasanmayacakti Ancak kullandigimiz boardlari birer vektör kabul edersek (XPS-X= 1.20 MT y=0.60 EPS X=100 y=0.50m) prizmatik binamizin xyz koordinat sistemine bu vektörler yerlestirildig inde asagi yukari 0.001 cephe kaçikligi alan bir binani

n 30 mt lik – en üst katinda kösede olusacak yapistirici kalinligi 4.25 cm’dir. Bu kaçiklik 0.002 mm/m2 olursa yani

30 mt’lik binada 6 cm en üst kösede yapistirici kalinligi 8.50 cm dir. 30 mt yüksekte ve arkasinda bu kadar yapisti-

rici olan yalitim plakasini dübellemek ve orada tutmak mümkün degildir. Uygulamada bu tip binalarda önerdigimiz yukarida bahsettgimiz gibi cephenin bölünerek hata miktarinin her bölünmede

kendi içinde halledilmesidir. Yataydaki ip kaçikliklari çok

fazla ise ve arkadaki yapistirici kalinligi 10-12 mm’yi geçiyorsa

tavsiyemiz farkli kalinliklarda yalitim plakalari uygulayarak

uygulamanin yürütülmesidir. Bu durumda da dübel boylari

ve ilave levha için yapistirici özelliklerinin üretici firmalarla

beraber saptanmasidir.

Binalarinin kaçikliklarinin giderilmesinde en önemli konulardan

biriside röleve alimidir. Ltipi iskele kurulmasinin önemi

burada görülecektir.

L tipi iskele ile birbirine dik iki ana cephenin ipleri yatay ve

düsey çekilerek cephe kaçikliklari önceden tespit edilmeli

veya aksam üstü saatlerinde ratatörlü bir lazer tarayicida

kullanilabilir.

Alinan röleve ile uygulanilacak tedbirler önceden masada

planlanmasi tavsiye olunur. imalat bir cephede basladiktan

sonra bazi tedbirlerin alinmasi için geç olacaktir.

4- DETAY MALZEME SEÇiMi VE FiNiSHiNG

Yüksek katli binalardaki bir kisim özelliklerden yukarida

bahsettik. Bu özelliklerden dolayi seçilen malzemede bazi

nitelikler olmasi gerekmektedir.

Bunlardan en önemli birkaç tanesi sunlardir.

l Yapistirici, siva ve yalitim levhalari tipleri. EN normlari ve

referanslarindaki degerleri saglamalidir.

l Detay malzeme olan köse profilleri takviye edilmis, sikisti

rilmis, polystrol profil olasi genlesmeler ve yüklerin karsi

lanmasi açisindan uygun olacaktir.

l Yatay dilatasyonlar fonksiyonuna uygun üretilmis ve sisteme

su almasini engelleyici detaylara sahip olmalidir.

l Düsey dilatasyon derzleri (varsa) teknigine uygun bu is

için, üretilmis EPDM genlesme elemanli olmalidir.

l Açikliklarin kenarlari EN normlarina uygunlukta file takviyeli

olmalidir.

l Pencere, kapi, diletasyon, denizlik, harpusta benzeri tüm

bitis noktalari sisteme su ve hava etkisini kaldiran, mastik,

suya hassas profil veya kendinden yapisan bitis profilleri ile

donatilmalidir. Hiç bir file bitis noktasi sabitlenmemis kalmamali

dir.

l Siva ve dekoratif kaplama cephelerin büyüklügü göz önüne

alinarak yeterli sayida ekiple,kesiksiz bir islemle bölünme

noktasina kadar yapilmalidir. Bilhassa dekoratif kaplamada

böylece ek yerlerinin rahatsiz edici görüntüsü olmaz.

l iskele sökümünden önce tüm cephe gözden geçirilmeli

mastik, detay check list’i yapilmali, temizlik yaptirilmali, yag-

mur inislerinin ve diger açik rajlarin rijitligi ve geçirimsizligi

test edilmelidir. Varsa gizli ve açik derelerin mantolama ile

iliskisi ve hatalari kontrol edilmelidir. iskele sökümünden

sonra sabitleme dübelleri P.U köpükle yalitilmali, üstleri

sivanmali, bu siva gerekirse sicak hava tabancasi ile kurutulmali

sonra boya rötusu yapilmalidir.

Tüm meslektaslarimiza kazasiz ve kazançli uygulamalar

dilerim.