BINA VE TESISATTA MANTOLAMA
Yapilarin uzun yillar boyunca degerini korumasi ancak, yapi iyi tasarlanmissa, iç ve dis etkenlerden dogru biçimde korunmussa gerçeklesebilir. Yapilarin iç ve dis etkenlerden dogru biçimde korunmasi; yalitim ile saglanabilir. Yalitim sistemlerinin esas amaci; yapi bilesenleri ve tasiyici sistemi dis etkenlerden koruyarak; kullanim amacina uygun saglik ve konfor sartlarinin yapi içerisinde hüküm sürmesini saglamaktir. Bina içerisinde konforlu yasam kosullarinin olusturulmasi insan sagligi için ne kadar önemli ise yapinin dis etkenlere karsi korunmasi da; içerisinde yasadigimiz, saglam ve uzun ömürlü olmasini bekledigimiz yapilar için ayni öneme sahiptir.
1. BINALARDA MANTOLAMA Dünya üzerindeki birincil enerji kaynaklarinin hizla tükenmesi üzerine gelismis ülkeler basta olmak üzere tüm ülkeler enerji ihtiyaçlarini kontrol altina alma ve enerjiyi etkin kullanma yöntemleri gelistirmislerdir. Ülkemizde de; basta sanayi ve konut sektörlerinde olmak üzere, enerji tüketimleri her geçen yil artmaktadir. Konutlarda kullanilan enerjinin büyük bir kismi isitma ve sogutma amaçli olarak tüketilmektedir. Söz konusu bu enerjinin; etkin kullanilmasi,mantolamai ile saglanabilir. Bina zarfi, binanin iç ortamini dis ortamdan ayiran yapi elemanlarini kapsar. Duvarlar, pencereler, kapilar, döseme, tavan ve çati, bina zarfini olusturur. Genel olarak; farkli sicakliktaki iki ortam (dis hava – yasanan mahaller) arasindaki isi geçisini azaltmak için yapilan islemlere mantolamai denir.
1.1. Duvarlar: Enerji verimliligi için isi kaybeden dolgu duvar ve kolon, kiris, lento, hatil vb. tüm tasiyici duvarlara mantolamai yapilmalidir. Duvarlarda yalitim içten (duvarin iç yüzünden) veya distan (duvarin dis yüzünden) yapilabilir. Bunun için çesitli mantolama malzemeleri ve detaylari uygulanabilir.
1.2. Pencereler: Pencerelerde isi kaybi açisindan en önemli özellik, isi geçirgenlik katsayilaridir.(U degeri). Binalarda kullanilacak pencerelerin isi geçirgenlik katsayilari TS 825’e uygun olmalidir. Isi kazançlarinin ve sogutma yüklerinin kontrol altina alinabilmesi için ise pencerelerde kullanilan camlarin günes enerjisi geçirgenligi dikkate alinmalidir. Pencereler, kis mevsiminde günesin mahal içerisine girisini arttirmali, yaz mevsiminde azaltmalidir. Bunun için pencere sistemlerinde çift camlar, low-e kapli çift camlar, günes kontrol kaplamali camlar ile yalitimli dogramalar kullanilmalidir.
1.3. Tavan/çati ve dösemeler: Binalarda duvarlar ve pencerelerden sonra en fazla isi kaybi/kazanci olan bölümler, tavan/çati ve dösemelerdir. Isi kaybeden bu bölümlere de çatinin kullanim durumu, egimi, konstrüksiyonu, dösemelerde ise uygulama yapilan döseme türü, malzemelerin yük tasima kapasitesi vb. faktörler göz önüne alinarak mantolamai yapilmalidir. Bu amaçla çati ve dösemelerde ihtiyaca göre tasarlanmis farkli detaylar için çesitli mantolama malzemeleri uygulanabilir. 10
BINA VE TESISATTA MANTOLAMA
Isi yalitim malzemeleri; isi kayip ve kazançlarinin azaltilmasinda kullanilan, düsük kalinliklarda enerji tasarrufu saglamak amaciyla üretilmis yüksek isil dirence sahip özel ürünlerdir.Isi yalitim malzemelerinin en temel özelligi isi iletim katsayilarinin (λ) düsük olmasidir.Asagida binalarda kullanilan mantolama malzemeleri ve bu malzemelerin ürün standartlari verilmistir.
• Camyünü, TS 901-1 EN 13162
• Tasyünü, TS 901-1 EN 13162
• Ekspande Polistiren (EPS), TS 7316 EN 13163
• Ekstrude Polistiren (XPS), TS 11989 EN 13164
• Poliüretan (PUR), TS EN 13165
• Fenol Köpügü, TS EN 13166
• Cam Köpügü, TS EN 13167
• Ahsap yünü Levhalar, TS EN 13168
• Genlestirilmis Perlit (EPB), TS EN 13169
• Genlestirilmis Mantar(ICB), TS EN 13170
• Ahsap Lisi Levhalar, TS EN 13171
Isi Yalitim Malzemeleri Ürün Standardi Binalarda mantolamai uygulanmasi ile
• Isitma ve sogutma amaçli tüketilen yakit miktarinin azalmasi,
• Hava kirliliginin azalmasi,
• Saglikli ve konforlu bir ortam olusmasi sonucunda saglik giderlerinin azalmasi,
• Yapi bilesenlerinin yogusma sonucu korozyona ugramasi önlenerek binanin korunmasi saglanir.
BINA VE TESISATTA MANTOLAMA
Enerji verimliligi için binadaki isitma, sogutma veya sicak su tesisatlarina mutlaka mantolamai yapilmasi gereklidir. Tesisatlarda kullanilabilecek çesitli mantolama malzemeleri bulunmaktadir.Tesisatlarda enerji verimliligi için ayrica; verimli isitma ve sogutma sistemleri tercih edilmeli ve otomatik kontrol teknolojilerinden faydalanilmalidir. Tesisatta Isi Yalitimi; genel olarak sicak hatlarda isi kaybini soguk hatlarda ise isi kazancini önlemek için alinmasi gereken tedbirler olarak tarif edilir. Tesisat yalitimi ile enerji kayip veya kazançlari disinda, hatti olusturan borularin yogusma sebebiyle korozyona ugramasi önlenir. Tesisatlarda yogusma; mantolamai yapilmaz veya yetersiz yapilirsa yüzeyde ya da mantolama malzemesinin buhar difüzyon direnç katsayisinin (μ) yetersiz olmasi durumunda önlem alinmaz ise yalitim malzemesinin içinde olur. Tesisat yalitiminda kullanilan malzemeler ve bu malzemelerin ürün standartlari asagida verilmistir.
• Camyünü, TS 7232, prEN 14303
• Tasyünü, TS 7232, prEN 14303
• Elastomerik Kauçuk (FEF) prEN 14304
• Cam Köpügü (CG) prEN 14305
• Kalsiyum Silikat (CS) prEN 14306
• Ekstrüde Polistiren (XPS) prEN 14307
• Poliüretan (PUR / PIR) prEN 14308
• Ekspande Polistiren (EPS), prEN 14309
• Polietilen Köpük (PEF), prEN 14313
• Fenolik Köpük prEN 14314
Isi Yalitim Malzemeleri Ürün Standardi
2. TESISAT YALITIMI
Tasarimdan, uygulamaya kadar tüm yönleri ile bir uzmanlik dali olan yalitimin ana unsurlari “dogru detay”, “nitelikli malzeme” ve “saglikli uygulama” dir.Binalarda enerji verimliligi ile ilgili olarak TS 825 “Binalarda Isi Yalitimi Kurallari” standardi; 29 Nisan 1998 tarihinde revize edilerek tavsiye niteliginde yayimlanmistir. Daha sonra standardin 14 Haziran 1999 tarih ve 23725 sayili resmi gazetede yayimlanmasi ve bu standardin paralelinde hazirlanan “Binalarda Isi Yalitimi Yönetmeligi”nin 08 Mayis 2000 tarih 24043 sayili resmi gazetede yer almasi ile TS 825 standardi 14 Haziran 2000 tarihinden itibaren uygulamasi zorunlu standart olarak yürürlüge girmistir. 14 Haziran 2000 tarihinden sonra yapilan binalar;bu standardin ve yönetmeligin kosullarina uymak zorundadir.12 Agustos 2001 tarih ve 24491 sayili resmi gazete ile yayimlanan “Yapi Denetimi Uygulama Usul ve Esaslari Yönetmeligi” ile mantolamai uygulamalarinin denetimi, Yapi Denetim Kuruluslarina verilmistir.
