ISI YALITIMI
Dogadaki tüm olaylar enerjinin niteliginin azalacagi yönde gelismektedir. Masaya birakilan bir fincan kahvenin zamanla sogumasi ya da soguk bir mesrubatin zamanla isinmasi buna bir örnektir. Termodinamigin 2. Yasasi olarak bilinen bu olgu; 1850’li yillarda William Rankin, Rudolf Clausius ve Lord Kelvin tarafindan yapilan arastirmalar ile ortaya konulmustur.
Insanlarin konforlu bir yasam sürebilmeleri; 20-22°C sicaklik ve yüzde 50 bagil nem degerine sahip olan ortamlarda mümkün olabilir. Kis aylarinda dis ortam sicakliklari 20°C’nin oldukça altinda seyreder. Yaz aylarinda ise hava sicakliklari 20°C’nin oldukça üstündedir. Isi bir enerji türüdür ve Termodinamigin 2. Yasasi geregi isi; yüksek sicaklikli ortamdan düsük sicaklikli ortama transfer olur. Bu nedenle yapilarda; kisin enerji kayiplari, yazin ise istenmeyen enerji kazançlari meydana gelir.
Bina içerisinde istenen konfor ortaminin saglanabilmesi için kis mevsiminde kaybolan isinin bir isitma sistemiyle karsilanmasi ve yaz aylarinda kazanilan isinin bir sogutma sistemiyle iç ortamdan atilmasi gerekir. Gerek isitma gerek sogutma islemleri için enerji harcanir. Bir yapida isi kazanç ve kayiplarinin sinirlandirilmasi; isitma ve sogutma amaçli olarak tüketilmesi gereken enerji miktarinin azaltilmasi anlamina gelir. Isitma ve sogutma prosesleri; çogunlukla sicak veya soguk akiskanlarin ilgili tesisatlar araciligiyla tasinmasini gerektirir. Termodinamigin 2. Yasasi geregi sicak olan akiskandan ortama dogru veya ortamdan soguk akiskana dogru enerjinin niteligini azaltan bir isi transferi meydana gelmesi kaçinilmazdir.
Isitma ve sogutma sistemlerinin istenen performansla isletilebilmeleri için; bu kayip ve kazançlarin miktari göz önüne alinarak, akiskanin olmasi gerekenden daha sicak veya soguk olarak kullanilmasi gerekir. Bu durum ilave bir enerji tüketimine neden olur. Yapilarda ve tesisatlarda isi kayip ve kazançlarinin sinirlandirilmasi için yapilan isleme “isi yalitimi” denir. Teknik olarak, isi yalitimi, farkli sicakliktaki iki ortam arasinda isi geçisini azaltmak için uygulanir.
Isi yalitimi yaparak binanin ömrünü uzatmak, kullaniciya saglikli, konforlu mekanlar sunabilmek ve bina kullanim asamasinda yakit ve sogutma giderlerinde büyük kazanim saglamak mümkündür. Binalarin isitilmasi amaciyla büyük oranda fosil yakitlar kullanilir. Fosil yakitlarin yakilmasi sonucu yanma ürünü olarak açiga çikan gazlar, hava kirliligine ve küresel isinmaya neden olur. Isi yalitimi uygulamalari ile konfor kosullarinin olusturulmasinda kullanilan enerji miktarinin azalmasi, küresel isinma ve hava kirliliginin artmasini önler. Yapilarda kurallara uygun sekilde gerçeklestirilen isi yalitiminin bireyler ve ülkeler açisindan pek çok yarari vardir. Bunlarin en önemlisi isi yalitiminin enerji tasarrufuna olan katkisidir.
