Isi Yalitimi Ilk Yatirim ve Isletme Maliyetlerini Azaltir
Yukarida ele aldigimiz dogrudan yararlarinin disinda isi yalitiminin, dolayli birçok faydasi vardir. Isi yalitimi yapilan yeni binalarda isinma için daha az enerji gerekeceginden, kazan büyüklügü, radyatör sayisi ve kalorifer tesisatinin diger ekipmanlari daha az kullanilir. Radyatör sayisinin ve dilimlerinin azalmasi, odalarin kullanim alanini da artiracaktir. Isi yalitiminin yayginlasmasi bu alanda yatirimlari artiracak ve bu da issizligi azaltici bir gelisme olacaktir.
Ayni zamanda tesisatlarda yapilan isi yalitimi, tesisatlari korozyondan koruyarak ömrünü uzatacaktir.
5.1 Yalitimli ve yalitimsiz bir binanin mukayesesi
Istanbul’da insa edilecek olan bir binanin yalitilmasi ile isletme ve ilk yatirim maliyetlerinden elde edilebilecek parasal tasarrufu, bir örnekle anlatmak mümkün. Hesaplamalarda; taban alani 200 m2 olan (her katinda 90 m2’lik ikiser daireye sahip) 4 katli bir apartman örnek alindi. Söz konusu binada; 264,4 m2’si betonarme kolon ve kiris, 297,4 m2’si tugla dolgu duvar olmak üzere, toplam 561,8 m2’ dis duvar alani mevcut. Kat yüksekligi 2,7 m olan binada, 86,2 m2
camlama bulunuyor.
Yalitimsiz durum (mevcut durum):
Yalitimsiz durumda binada herhangi bir isi yalitim malzemesi kullanilmamistir. Dis duvarlar 19 cm tugla üzerinde 2 cm iç ve dis sivaya sahiptir. Tavan ve tabanda da isi yalitimi bulunmuyor. Yalitimli durum (TS 825’e uygun):
Yalitimli durumda ise binanin tavan, taban ve dis duvarlarinda; TS 825 “Binalarda Isi Yalitimi Kurallari” ve “Isi Yalitim Yönetmeligi”ne uygun olacak sekilde isi yalitim malzemelerinin kullanildigi varsayilmistir. Tavanda 12 cm, tabanda 4 cm ve duvarlarda distan 4 cm isi yalitim malzemesi kullanilmistir.
Böylece binanin yalitimsiz ve yalitimli durumlari arasinda dogalgaz tasarrufu ve yalitim maliyeti açisindan bir karsilastirma yapmak mümkün olmaktadir. Karsilastirmada pencerelerin etkisi ele alinmamistir. Her iki durumda da binanin pencerelerinin 12mm bosluklu yalitim cami ünitesi ve plastik dogramali oldugu kabul edilmistir. TS 825’e göre binada uygulanacak yalitim kalinligi belirlenmis ve yapi elemanlarinin detaylari olusturulmustur. Binanin isitma yükü ise TS 2164’e göre hesaplanmistir.
5.2 Sonuçlar
Örnek binaya yapilan isi yalitimi uygulamasiyla; saglikli ve konforlu yasam kosullarinin olusturulmasi için gerekli yillik isitma ihtiyacinda yaklasik yüzde 60’lik azalma hesaplanmistir. Yalitimsiz binanin toplam isi kaybi 79 kW., buna karsilik yalitimli binada toplam isi kaybi 32 kW olarak hesaplanmistir. Yalitim uygulamalarinin toplam isi kaybini azaltici etkisi; ekonomik olarak hem isletme, hem de ilk yatirim maliyetlerine tesir edecektir.
Ilk yatirim maliyetleri açisindan mukayese
Toplam isi kaybinin düsük olmasi; kazan kapasitesinin küçülmesini, radyatör miktarinin azalmasini ve isitma tesisatinda kullanilan borularin çaplarinin küçülmesini saglar. Bu durum isitma sistemi için gerekli olan ilk yatirim maliyetini düsürür.
Yalitimsiz binada toplam isi kaybina bagli olarak kullanilmasi gereken kazanin kapasitesi 82 kW iken, yalitimli binada 35 kW’lik bir kazan tüm ihtiyaçlari karsilar. Kazanin maliyetini öncelikle kapasitesi belirler. Yalitimsiz binada tesis edilmesi gereken kazanin maliyeti 2.531 $ iken TS 825’e uygun yalitimli binada kazan maliyeti 893 $’dir. Bu çalismada ele alinan binaya yalitim uygulanmasi ile kazan maliyetinden edilen tasarruf 1.638 $’dir.
Benzer sekilde; isitma yükünün yalitim uygulamasi ile azalmasi, isi transfer yüzeyi saglayan radyatörlerin de miktarini ve dolayisiyla maliyetlerini düsürür. Yalitimsiz binada kullanilmasi gereken radyatör maliyeti 1.250 $ iken TS 825’e uygun yalitimli binada radyatör maliyeti 534 $’dir. Yalitim uygulanan binada, radyatör maliyetinden 716 $ tasarruf edilmistir.
Yalitimli ve yalitimsiz bina ilk yatirim yönüyle ele alindiginda; yalitimsiz binada isitma sistemi için 3.781 $ yatirim gerekirken, yalitimli binada sadece 1.427 $’lik bir yatirim yeterlidir. Yalitim uygulamasi ile isitma sisteminin kurulmasinda 2.354 $ tasarruf elde edilir. Bu gider sadece bir defaya mahsustur.
Isletme Maliyetleri Açisindan Mukayese
Toplam isi kaybinin düsük olmasinin bir baska getirisi de isitma için gereken yakit miktarinin azalmasi ve isletme maliyetlerinin düsmesidir. Yalitimsiz binada, isitma periyodu boyunca yillik 4.683 $ degerinde 23.413,75 m3 dogalgaz yakilmasi gerekirken, yalitimli binada ayni zaman araliginda 2.000 $ degerinde 9.993,67 m3 dogalgaz kullanilmasi yeterlidir. Dolayisiyla isletme maliyetleri ele alindiginda; yalitim uygulamasi ile yillik 2.683 $ tasarruf yapilmaktadir.
Yalitim uygulamasinin belirli bir maliyetinin olmasi kaçinilmazdir. Bu binanin yalitimi 11.980 $ degerinde bir ilk yatirim maliyetine sahiptir. Fakat isitma sisteminin ilk yatirim maliyetinden 2.354 $ tasarruf edilmesi ile yalitim uygulamasinin ilk yatirim maliyeti 9.626 $ olarak düsünülebilir. Söz konusu bu yatirim maliyeti, isletme maliyetlerinden elde edilen tasarruf göz önüne alindiginda (9.626 $ / 2.683 $) yalitim uygulamasinin, binanin 4. kullanim yilinda kullanicisina kâr ettiren bir yatirim oldugu ortaya çikar. Bu çalismada binada yaz mevsiminde sogutma yapilmadigi göz önüne alinmistir. Dolayisiyla, hem isitma hem de sogutma sistemlerinin ilk yatirim ve isletme maliyetlerinden önemli ölçüde tasarruf saglayan yalitim uygulamalarinin, sadece isitmadaki etkisi ile yalitim için yapilmasi gereken yatirimin 4 yilda kendini geri ödedigi sonuç elde edilmistir. Sogutma sistemine de sahip olan binalarda sistem kendini çok daha kisa sürede geri ödeyecektir.
Yalitimsiz binanin toplam isi kaybi 79 kW, yalitimli binanin toplam isi kaybi 32 kW olarak hesaplanmistir. Ilk yatirim ve isletme maliyetleri açisindan iki yapi asagida karsilastirilmistir.
Kazan (Isitma tertibati) Maliyetleri
Yalitimsiz binadaki kazan maliyeti: 2.531 $
Yalitimli binadaki kazan maliyeti: 893 $
Kazan maliyetinden tasarruf: 1.638 $
Radyatör Maliyetleri
Yalitimsiz binadaki radyatör maliyeti: 1.250 $
Yalitimli binadaki radyatör maliyeti: 534 $
Radyatör maliyetinden tasarruf: 716$
Toplam Isitma sistemi maliyeti
Yalitimsiz binadaki sistem maliyeti: 3.781 $
Yalitimli binadaki sistem maliyeti: 1.427 $
Toplam sistem maliyetinden tasarruf: 2.354 $
Isletme maliyetleri açisindan mukayese
Gerekli olan yillik yakit miktari ve maliyeti
Yalitimsiz binadaki yakit maliyeti (23.413,75 m3 dogalgaz); 4.683 $
Yalitimli binadaki yakit maliyeti (9.993,67 m3 dogalgaz); 2.000 $
Isletme maliyetinden tasarruf (13.420,08 m3 dogalgaz); 2.683 $
Enflasyonun olmadigi ve yakit fiyatinin hiç artmadigi düsünülse dahi, geri ödeme süresi hesaplandiginda 3-4 yil sonucuna ulasilir. Geri ödeme süresi; enflasyon oraninin yüzde 5 olmasi durumunda; 2-3 yil, yüzde 10 olmasi durumunda ise neredeyse 2 yildir.
3,5
2683
11980 2354
=
−
=
Isletme giderlerinde elde edilen tasarruf
(Yalitim maliyeti - Isitma sisteminden elde edilen tasarruf)
Hesaplamada yapilan kabuller asagida listelenmistir;
• 1 m3 dogalgaz fiyati 0,2 $ olarak alinmistir.
• Isitma sisteminin merkezi sistem oldugu ve günde 14 saat çalistirildigi varsayilmistir.
• Dis sicaklik hesap degeri Istanbul için TS 2164 standardina göre –3 °C‘dir.
