Isi Yalitimi Ile Ilgili Yürürlükteki Standart ve Mevzuatlar
Dünya üzerinde verimsiz enerji kullaniminin büyük bir problem olmasi ve enerjiyi etkin kullanma yöntemleri gelistirme çabalarina paralel olarak, yalitim sektörü içerisinde de ilk olarak isi yalitim malzemelerine ait Avrupa Standartlari olusturulmustur. Ülkemizin yürütmekte oldugu AB teknik mevzuatina uyum çalismalari kapsaminda, isi yalitim malzemeleri ile ilgili olusturulan bu Avrupa Standartlarinin tamami TSE tarafindan birebir tercüme edilerek Türk Standardi olarak yayimlanmistir. Bu ürün standartlari; test, isaretleme ve etiketleme prosedürleri de dâhil olmak
üzere isi yalitim malzemelerinin karakteristik bilgilerini tarif etmektedir. Ürün standartlarinin yani sira tasarim asamasinda kullanilan hesaplama ve analiz prosedürlerine yönelik Türk Standartlari da bulunmaktadir. Isi yalitimi ile ilgili esaslarin verildigi 08 Mayis 2000 tarihinde yayimlanan “Binalarda Isi Yalitimi Yönetmeligi”; TS 825 standardinin uygulamasi ve yalitim uygulama detaylarini içeren bir diger mevzuattir. Isi yalitimi ile ilgili standart ve mevzuatlar,
asagida liste halinde verilmistir;
TS 305 (03.02.1977): Odun Talasi Levhalari
TS 7232 (16.05. 1989): Boru Biçiminde Lifli Yalitim Malzemesi
TS 901 (01.11.1972): Lifli Isi ve Ses Yalitma Malzemesi
TS 901-1 EN 13162 (29.04.2005): Isi Yalitim Mamulleri – Binalar Için – Fabrikasyon Olarak
Imal Edilen Mineral Yün (MW) Mamuller – Özellikler – Direktif: 89/106/EEC
TS 7316 EN 13163 (17.04.2002): Isi Yalitim Mamulleri – Binalar Için – Fabrikasyon Olarak
Imal Edilen - Genlestirilmis Polistiren Köpük (EPS) – Özellikler – Direktif: 89/106/EEC
TS 11989 EN 13164 (30.04.2003): Isi Yalitim Mamulleri – Binalar Için – Fabrikasyon Olarak
Ekstrüzyonla Imal Edilen Polistiren Köpük (XPS) – Özellikler – Direktif: 89/106/EEC
TS EN 13165 (02.03.2004): Isi Yalitim Mamulleri – Binalar Için – Fabrikasyon Olarak Imal
Edilen Sert Poliüretan Köpük (PUR) – Özellikler – Direktif: 89/106EEC
TS EN 13166 (02.03.2004): Isi Yalitim Mamulleri – Binalar için – Fabrikasyon Olarak Imal
Edilen Fenolik Köpük (PF) – Özellikler – Direktif: 89/106/EEC
TS EN 13167 (11.12.2002): Isi Yalitim Ürünleri – Binalarda Kullanilan – Fabrika Yapimi
Cam köpügü Ürünleri – Özellikler – Direktif: 89/106/EEC
TS EN 13168 (15.04.2003): Isi Yalitim Mamulleri-Binalarda Kullanilan-Fabrika Yapimi
Rende Yongasi (WW) Mamulleri-Özellikler– Direktif: 89/106/EEC
TS EN 13169 (28.01.2004): Isi Yalitim Malzemeleri – Binalar Için – Genlestirilmis perlitten
Fabrikada Imâl Edilmis Mamuller (EPB) – Özellikler – Direktif: 89/106/EEC
TS 304 EN 13170 (17.04.2003): Isi Yalitim Mamulleri-Binalar Için-Fabrika Yapimi
Genlestirilmis Mese Mantari Levhalari (ICB)-Özellikler - Direktif: 89/106/EEC
TS EN 13171 (15.04.2003): Isi Yalitim Mamulleri-Binalarda Kullanilan-Fabrika Yapimi Odun
Lifli (WF) Mamuller-Özellikler - Direktif: 89/106/EEC
TS EN 13172: Isi Yalitim Ürünleri – Uygunluk Degerlendirmesi - Direktif: 89/106/EEC
TS EN 13494 (14.04.2004): Binalarda Kullanilan Isi Yalitim Malzemeleri – Yapistirici Ve
Yalitim Sivasinin, Isi Yalitim Malzemesine Yapisma Mukavemetinin Tayini
TS EN 13495 (14.04.2004): Binalarda Kullanilan Isi Yalitim Malzemeleri – Distan Kompozit
Isi Yalitim Sistemlerinin (ETICS) Çekme – Kopma Mukavemetinin Tayini (Blok Köpük Testi)
TS EN 13496 (27.09.2005): Binalarda Kullanilan Isi Yalitim Malzemeleri – Cam Elyafli Siva
Filesinin Mekanik Özelliklerinin Tayini
TS EN 13497 (27.09.2005): Binalarda Kullanilan Isi Yalitim Malzemeleri – Distan Kompozit
Isi Yalitim Sistemlerinin (ETICS) Darbe Dayaniminin Tayini
TS EN 13498 (27.09.2005): Bina Uygulamalarinda Kullanilan Isi Yalitim Malzemeleri –
Distan Kompozit Isi Yalitim Sistemlerinin (ETICS) Penetrasyon (Nüfuz Etme)
Mukavemetinin Tayini
TS EN 13499 (28.01.2004): Binalarda Kullanilan Isi Yalitim Malzemeleri – Genlestirilmis
Polistiren Köpük Ile Yapilan Distan Kompozit Isi Yalitim Sistemleri (ETICS) – Özellikler
TS EN 13500 (27.09.2005): Binalarda Kullanilan Isi Yalitim Malzemeleri – Mineral Yünler Ile
Yapilan Distan Kompozit Isi Yalitim Sistemleri (ETICS) – Özellikler]
TS 5808 (29.04.1988): Su Bazli (Emülsiyon Esasli) Yapi Son Kat Boyalari
TS 7847 (08.02.1990): Hazir Siva – Dis Cepheler Için, Sentetik Emülsiyon Esasli
TS EN 1279-5 (27.12.2005): Cam - Yapilarda kullanilan – Cam esasli yalitim birimleri -
Bölüm 5: Uygunluk degerlendirmesi için
TS EN 1096-1,2,3: Yapilarda Kullanilan Cam – Kaplamali Cam
1.1 Isi yalitimi ile ilgili yürürlükteki kurallar
TS 825(29.04.1998): Binalarda Isi Yalitimi Kurallari Standardi
TS EN ISO 13788 (27.04.2004 ): Bina Bilesenlerinin Ve Bina Elemanlarinin Nemli Ortamda
Isil Performansi – Kritik Yüzey Nemini Ve Bina Bilesenlerinin Içindeki Yogusmayi Önlemek
Için Iç Yüzey Sicakligi – Hesaplama Metotlari
TS EN ISO 10211-1 (07.11.2000): Bina Insaatlarinda Isil Köprüler – Isi Akislari Ve Yüzey
Sicakliklari – Bölüm 1: Genel Hesaplama Metotlari
TS EN ISO 10211-2 (29.11.2001): Bina Yapiminda Isil Köprüler – Isi Akislarinin ve Yüzey
Sicakliklarinin Hesaplanmasi – Bölüm 2: Dogrusal Isil Köprüler
TS EN ISO 14683 (21.03.2000): Bina Insaati – Isil Köprüler – Lineer Isil Geçirgenlik –
Basitlestirilmis Metot ve Hatasiz Degerler
TS 8441 (14.04.1990):Isi Yalitimi Hesaplama Metotlari – Düzlem Yapi Yüzeylerinde
Dikdörtgen Kesitli Isi Köprüleri
08 Mayis 2000 tarih ve 24043 sayili resmi gazetede yayimlanan “Binalarda Isi Yalitimi
Yönetmeligi”
1.2 Çalismalari devam eden mevzuat ve standartlar
2002/91 EC sayili “Binalarin Enerji Performansina Dair Yönetmelik”
1.3 AB ile uyumluluk
TS 305, TS 901 ve TS 5808 standartlari disindaki tüm standartlar Avrupa Standartlarinin Türkçe’ye tercüme edilmesi ile olusturulmustur. TS 901” Lifli Isi ve Ses Yalitma Malzemesi” standardinin, isi yalitimi bölümünün karsiligi olan EN 13162 standardi, Türk standardi olarak yayimlanmistir. Dolayisiyla isi yalitim malzemeleri ile ilgili ürün standartlarinin tümü Avrupa Standartlari ile uyumludur. Söz konusu standardin ses yalitimi ile ilgili bölümünde yer alan bilgiler de TS 901–1 EN 13162 standardinda yer almaktadir. Söz konusu standardin ses yalitimi ile ilgili bölümüne yönelik ise yayimlanmis bir Avrupa standardi bulunmamaktadir. Isi yalitim malzemelerine yönelik olarak yayimlanan Avrupa standartlarindan bazilari için (XPS, Poliüretan, Fenolik Köpük, Cam Köpügü, Ahsap Yongasi, Genlestirilmis Perlit ve Odun Lifi) 2005 ve 2006 yillarinda AB’nde yayimlanan degisiklik yönergelerinin (Amendments) uyumlastirilmasi çalismalari TSE tarafindan tamamlanmistir.
1.4 Standart eksikligi
Gelismis ülkelerde; standart ve yönetmelikler zamanla güncellenerek binalardan kaybedilen isil enerji miktarinin sinir degerleri asagiya çekilmistir. Türkiye’de 1998 yilindaki TS 825 standardi, enerji tasarrufu saglamak amaciyla 2008 yilinda yeniden düzenlenerek yürürlüge girmistir. TS 825 standardi ile önemli ölçüde iyilestirme yapilmis olsa da bu standart gelistirilmeli ve yeni sinir degerleri ile yürürlüge girmelidir. Standardin 22 Mayis 2008 tarihinde yayimlanan son revizyonunda; hesaplama prosedürlerinde iyilestirme yapilmasina ragmen enerji limitlerinde kapsamli bir iyilestirme hedeflenmemistir.
Bununla birlikte TS 825, isinma amaçli kullanilan enerji tüketimini disiplin altina alsa da dört mevsimi yasayan ülkemizde, sogutma ihtiyaci ve enerji tüketimi yönüyle çok önemli olan sogutma prosesini kapsamamaktadir. Dolayisiyla; yüksek miktarda enerji tüketimine neden olan sogutma islemi ile ilgili standart ihtiyaci bulunmaktadir. AB’de de konu ile ilgili çalismalar sürmektedir.
Ince sivali dis cephe isi yalitim sistemleri ile ilgili EN 13496, EN 13497, EN 13498, EN 13499 ve EN 13500 standartlari, Ingilizce metin olarak 2004 yilinda TSE tarafindan yayimlanmistir. Tüm bu standartlar; IZODER’in raportörlügünde Türkçe’ye tercüme edilerek 2005 - 2006 yillarinda tekrar yayinlanmistir. Profiller ve (su basman profilleri, dilatasyon profilleri, köse profilleri) su sizdirmazlik bantlari gibi dis cephe isi yalitim sisteminin yardimci bilesenlerine ait standartlar bulunmamaktadir. Bu ürünlere yönelik standart olusturma çalismalari ile ilgili herhangi bir bilgi yoktur.
Tesisat yalitiminda kullanilan isi yalitim ürünlerine ait standartlar henüz Avrupa’da da tamamlanmamistir. Söz konusu standartlarin Avrupa’da yayimlanmasi ile birlikte, basta ülkemizde üretilen ürünler olmak üzere, tüm isi yalitim ürünlerinin standartlari tercüme edilerek Türk Standardi olarak yayimlanacaktir. Bu amaçla; IZODER Tesisat Yalitim Komisyonu tarafindan; prEN 14303, prEN 14304, prEN 14313 standartlarinin yenilenen her versiyonu takip
ve tercüme ediliyor. Ülkemizde sadece prefabrik lifli isi yalitim malzemeleri ile ilgili olan TS 7232 standardi bulunuyor. Ayrica AB’de optimum yalitim kalinligi ile ilgili ortak bir hesaplama prosedürünün olusturulmasi çalismalari sürüyor.
