Kapali ortamlardaki isil kosullar, o ortamda yasayan insanlarin konforunu ve sagligini dogrudan ilgilendirir. Insanlarin çalisma verimlerini büyük ölçüde bulunduklari ortamin sicakligi belirler. Çalisma ortaminin isil kosullari, insanlarin bedensel ve zihinsel üretim hizini dogrudan etkiler. Çok soguk ya da çok sicak ortamlarin çalisma verimini düsürdügü belirlenmistir. Yine çok soguk ortamlarin yol açtigi saglik sorunlari da is gücü kaybina ve buna bagli saglik harcamalarina neden olur. Ortam sicakliginin is yerlerinde is kazalarina yol açtigi da belirlenmistir.
Bunlari engellemek için yapilarda isil konforu saglamak gerekir. Isil konforu saglamak için ortam sicakligi ile duvar iç yüzey sicakligi arasindaki sicaklik farki düsürülmelidir. Bu fark ne kadar yüksek olursa konfor da o kadar düsük olacaktir. Konforlu bir mekân için bu farkin en fazla 3°C olmasi gerekir. Iç yüzey sicakliklarinin düsük olmasi durumunda, isinin ortam içinde soguk yüzeylere dogru hareketi, istenmeyen hava akimlari olusturur. Bu hava akimlari da konforu azaltarak hastaliklara neden olur.
ISI YALITIMI
ti-tiy Konfor Durumu
2 Çok konforlu
3 Konforlu
4 Az konforlu
6 Konforsuz
8,5 Soguk
>8,5 Çok soguk
Tablo 1: Iç Ortam Ile Iç Yüzey Sicakliklari Arasindaki Sicaklik Farklarinin Konfora Etkisi
Iç yüzey sicakliklari ile ortam sicaklari arasindaki farki azaltmak için isi yalitimi gerekir. Isi yalitimi ile mekânin her noktasinda homojen bir sicaklik saglanir ve hava akimlari engellenir. Bu da hem konforlu hem de saglikli bir ortam saglar.
Iç ortamda üretilen su buhari, yapilara zarar veren bir potansiyele sahiptir. Su buhari; basinç farki nedeniyle isi akimi ile ayni yönde hareket ederek yapi elemaninin gözeneklerinden geçer ve dis ortama ulasmaya çalisir. Su buharinin yapi elemani içerisindeki bu geçisi sirasinda,,
doyma veya daha düsük sicaklikta bir yüzeyle temas etmesi durumunda buharin bir kismi yogusarak su haline geçer. Yapi elemanlari içerisinde birikerek yapiya ve konforumuza zarar verir. Yogusma iç yüzeyde veya yapi elemanlari içine meydana gelebilir. Bu nedenle, yapi elemanlari tasarlanirken mutlaka yogusma kontrolü yapilmalidir.
Bina kabugu tasariminda; bagil nem degerinin, kisa süreler için bile 0,8’den yüksek olmasi durumunda iç yüzeylerde küf olusumu riski vardir. Yüzeyde meydana gelen yogusma, neme karsi hassas olan korunmamis yapi malzemelerinde hasarlar olusmasina neden olabilir.
Yüzeydeki nem miktarinin fazla olmasi; telafisi olmayan, fiziksel degisikliklere (dökülme, kabarma vb.), kimyasal reaksiyonlara (paslanma vb.) ve biyolojik gelismelere (ahsabin çürümesi vb.) neden olarak konforumuzu bozar. Yapi elemanlarinin ara yüzeylerinde meydana gelen yogusma, yapimizin yük tasiyici kisimlarinda bulunan demirlerin paslanmasina neden oldugu için, yapi ömrünü tehdit eden unsurlardan biridir. Yogusma riskinin azaltilmasi veya ortadan kaldirilmasi için; yapi bilesenlerinin içinden birim zamanda geçen su buhari miktari sinirlandirilmali ya da yapi bileseninin tüm kesitindeki sicaklik dagilimi doyma sicakliginin üstünde olmalidir.
Yogusmanin hiç olmamasi için, yapi bileseni içindeki tüm sicakliklarin, su buharinin doyma sicakligindan daha yüksek olmasi gerekir. Bu da yapi bileseninin dis iklim kosullarindan korunmasiyla, yani dis cephe isi yalitim sistemleri ile saglanir. Böylece yapi bilesenlerinin, isi yalitiminin sicak tarafinda kalmalari saglanir ve yogusma sicakliginin üstünde tutulur. Dolayisi ile yogusmanin zararli etkilerinden korunulur.
Yogusmanin zararli etkilerinden korunmak için yapilabilecek uygulamalardan biri de içten isi yalitimi uygulamalaridir. Bu uygulamalarda, yapi bileseninin içerisinden geçen su buharinin azaltilmasi için buhar difüzyon katsayilari, yüksek buhar dengeleyicileri kullanilabilir. Içten isi yalitimi uygulamalari ile iç yüzeyin sicakligi su buharinin doyma sicakliginin üzerinde tutularak küf, mantar, vb. olusumu engellenir. Ayrica yapi bileseni içerisinden geçen su buhari miktari sinirlandirilarak meydana gelebilecek yogusma miktarinin yapi malzemelerine zarar vermesi önlenir.
