ÇATILARDA MANTOLAMA
1. TERAS ÇATILARDA MANTOLAMA
1.1 Geleneksel Teras Çatilarda Mantolama Bu detayda su yalitim katmani mantolamainin üzerinde yer almaktadir. Çati sistemi, alttan buhar kesici ile su buharina karfli korunurken, üstte uygulanan su yalitim örtüsü suyun yapi elemanlarina ulaflmasini önler.Uygulama yapilacak beton yüzeyin iyice temizlenmesinin ardindan ve kuru durumda iken astar olarak m2’ye en az 0,400 kg. sarf edilecek biçimde TS113’e uygun soguk uygulamali asfalt emilsiyonu sürülür. Su buharinin, mantolamainin içerisinden geçerek su yalitim örtüsü altinda birikmesi ve yoguflmasi sonucu, mantolamainin ifllevini kaybetmesini ve örtülerinin tahrip olmasini önlemek için; mantolamainin altina (sicak tarafa) yüksek performansli buhar kesici uygulanmalidir.Astar kuruduktan sonra buhar kesici katman (cam tülü tafliyicili polimer bitümlü örtü olabilir) fleritsel olarak yapifltirilir. Buhar kesici uygulamalarinda ek yerleri tam yapifltirilmalidir. Buhar kesici katman üzerine, mantolama levhalari flaflirtmali olarak, ek yerlerinde derz oluflmayacak flekilde noktasal bitümle yapifltirilir.Mantolama malzemesi, su yalitim malzemesinin yapifltirma sicakligina dayanikli ve rijit ise (Taflyünü) su yalitim malzemesi dogrudan mantolama malzemesi üzerine uygulanabilir. Eger mantolama malzemesi, su yalitim malzemesinin yapifltirma sicakligina dayanikli ve rijit degil ise yalitim katmani üzerine egim betonu dökülmeli ve su yalitim malzemesi egim betonun üzerine uygulanmalidir. Böylece mantolama malzemesi yapifltirma sicakligindan korunur ve yayili yük altinda rijitligi bozulmadan ifllevini yerine getirerek üzerinde gezilmeyen teras çati detayi tamamlanir. Gerek, çift kat uygulanan bitüm esasli örtülerin son kati, gerekse de tek kat uygulanan sentetik su yalitim örtüleri; gece/gündüz ve yaz/kifl sicaklik farki sebebiyle oluflabilecek termal gerilmeleri azaltmak ve U.V etkilerinden korunmak amaciyla günefl iflinini yansitici bir bitifl tabakasi ile korunmalidir. Bu amaçla, mineral kapli su yalitim örtüleri veya çakil tabakasi bitifl tabakasi olarak kullanilabilir. Üzerinde Gezilemeyen Teras Çatilar
A- Çakil
B- Ayirici keçe
C- Su yalitim katmani
D- Mantolama (çift kat olursa flaflirtmali)
E- Buhar kesici veya buhar dengeleyici
F- Egim betonu
G- Döfleme
H- Tavan sivasi
Üzerinde Gezilen Teras Çatilar
1- Döfleme kaplamasi
2- Harç
3- Koruma betonu
4- Su yalitim örtüleri
5- Mantolama (çift kat olursa flaflirtmali)
6- Buhar kesici örtü
7- Buhar dengeleyici (gerektiginde)
8- Egim betonu
9- Döfleme
10- Tavan sivasi
ÇATILARDA MANTOLAMA 49
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
• Yoguflma tahkiki mutlaka yapilmalidir.
• Sicak çatilarda, su yalitim örtüleri en üstte oldugu takdirde, isil floklari (gece-gündüz, yazki fl sicaklik farklari dolayisiyla) azaltmak amaciyla, günefl iflini yansitici ve bir bitifl tabakasi ile korunmalidir.
• Tek kat sentetik su yalitim örtüleri için ek yerlerinin yapifltirilmasinda üretici firmalarin tavsiyelerine titizlikle uyulmalidir.
• Taflima ve su birikmesini önleyecek yeterli sayida gider birakilmalidir. Aksi taktirde isitma sogutma dönemlerinde su yalitim örtüsü daha fazla isil floka maruz kalacaktir.
• Yanici mantolama malzemeleri kullanilan sicak çati uygulamalarinda flalumo alevi kullanarak yapilan bitümlü örtü tespiti sirasinda gerekli yangin güvenlik önlemleri alinmalidir.
• Bu uygulamada su buhari, mantolamai içinden geçerek, su yalitim örtüsü altinda yoguflma yaparak mantolamainin bozulmasina ve su yalitim örtüsünün kisa zamanda tahrip olmasina neden olmamasi için, mantolama tabakasinin altina yüksek performansli bir buhar kesici tabaka uygulanmalidir. Mevcut binalarda su yalitim örtüsü varsa, bu su yalitim tabakasi buhar kesici olarak kabul edilir, yoksa buhar kesici kullanilmalidir. Buhar kesici tabaka alt zemine tüm yüzeyi ile yapifltirilmali ve ek yerleri sicak bitüm ile doldurulmalidir. Buhar kesici tabaka en az 15 cm mantolama malzemesi üzerine döndürülmeli ve üstteki su yalitim örtüsü ile birbirine yapifltirilmalidir. Böylece mantolama tabakasi alttan buhar kesici üstten su yalitim örtüsü ile bohçalanmifl olacaktir.
• Mantolama malzemesinin sürekliliginin bozuldugu noktalarda, (duvar-çati birleflim noktalari,borularin çatiyi deldigi noktalar vb.) isi köprüleri oluflur ve bu noktalarda yoguflma gerçekleflir. Çati-duvar birleflimlerinde mantolama malzemesinin sürekli olmasi saglanmalidir. Betonarme sicak teras çatilarda mantolamai mutlaka parapet kenarlarina döndürülmeli ve duvar mantolamai ile iliflkilendirilmelidir.
• Çelik konstrüksiyon yapilarda, çati makasi vb. tafliyici konstrüksiyonun bulundugu çati bofllugunun yan kenarlarinda çati hizasina kadar mantolamainin sürekliligi saglanmalidir.
• Mantolamani delip geçen tüm borular mutlaka yalitilmalidir. Buhar direnci yüksek yalitim veya buhar kesici folyo ile birlefltirilmifl mantolama malzemeleri ile su buharinin borulara ve yoguflma noktalarina ulaflmasi önlenmelidir.
• Su yalitiminin altinda yapilan egim betonu suyun süzgece dogru akmasi ve tahliye borusuna verilmesi saglanmalidir.
1.1.A Kullanilan Malzemeler
Mantolama Malzemeleri
A) EPS Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 7316 EN 13163 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi minimum B1 sinifi olan, boyut kararliligi ±% 0,5 veya DS(N)5 sinifinda, Gezilmeyen çatilarda; yogunlugu en az 20 kg/m3, %10 deformasyonda basma
ÇATILARDA MANTOLAMA 50
dayanimi en az 80 kPa, Gezilebilir çatilarda; yogunlugu en az 30 kg/m3, %10 deformasyonda basma dayanimi en az 100 kPa olan genlefltirilmifl (ekspande) polistiren köpük levhalar.
B) Taflyünü Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli en az 150 kg/m3 yogunlukta %10 deformasyonda basma dayanimi en az 50 kPa, yanma sinifi A olan taflyünü levhalar.
Su Yalitim Malzemesi:
TS 11758/1’e göre üretilmifl polimer bitümlü örtüler, sentetik örtüler ve sürme su yalitim malzemeleri kullanilabilir.
1.2 Ters Teras Çatilarda Mantolama
Ters teras çatilarda, mantolamai su yalitim membraninin üzerinde yer alir. Bu sebeple kullanilacak olan mantolama malzemesi difl iklim koflullarina (sicak, soguk, yagmur vb.) maruz kalir. Ters teras çatilarda, mantolama malzemesinin, temel isil özelliklerinin diflinda bu detaya uygun olarak; donma çözülme dayanimi, basma dayanimi (yük altindaki çatilarda), uzun süreli su emme degerleri aranir. Ters teras çatilarda yogunlugu en az 30kg/m3 olan, %10 deformasyonda basma mukavemeti 300kPa olan, iki yüzü zirhli, kenarlari binili ve difüzyonla su emmesi %3’ün altinda olan ekstrüde polistiren köpük (XPS) levhalar kullanilir4. Çatida biriken yagmur suyunun drenaji için betonarme üzerine en az %2 egim saglayacak flekilde egim betonu dökülür5. Egim betonunun üst yüzeyinin iyice temizlenmesinin ardindan, kuru durumda iken astar olarak m2’ye en az 0,400 kg. sarf edilecek biçimde TS113’e uygun soguk uygulamali asfalt emilsiyonu sürülür6. Elde edilen düzgün yüzey üzerine teknigine uygun olarak su yalitim örtüsü uygulanir. Mantolama malzemesi, su yalitim örtüsü üstüne yapifltirilmadan,serbest ve flaflirtmali olarak, ek yerlerinde derz oluflmayacak flekilde yerlefltirilir. Mantolama malzemesi üzerine, üstteki katmanlardan gelecek olan ve istenmeyen yabanci maddelerin yalitim levhalarinin derzlerine girmesini engelleyen filtre katmani serilir. Filtre katmani olarak buhar geçifline karfli direnç oluflturmayan, en az 150 gr/m2’lik polyester veya polipropilen keçeler ve bu ifllevler için özel olarak imal edilmifl mamuller (isisal dokunmufl jeotekstiller) kullanilir5. Filtre katmaninin üzerine agirlik oluflturarak mantolama malzemesinin uçmasini veya yüzmesini engelleyen, günefl iflinlarini yansitan açik renkli Ø (16–32) mm arasi yuvarlak,yikanmifl ve elenmifl uygun kalinlikta dere çakili serilerek5 üzerinde yürünmeyen ters teras çati detayi tamamlanir. Ters teras çatilarda uygulama, çatinin kullanim amacina göre farkliliklar gösterir. Yürünebilen çati detaylarinda çakil tabakasi üzerine ayirici tabaka serilmesinin ardindan, harçla döflenen döfleme kaplamasi veya çakil tabakasi serilmeden filtre katmaninin serilmesi, üstüne plastik takozlar yerlefltirilmesi ve prekast beton karolarin plastik takozlara oturtulmasi ile uygulama tamamlanir.
4 TS 825:2006 Ek E “9” dip notu ve DIN 4108 “j” dip notu.
5 TS 11758-2 Polimer bitümlü örtüler – Su Yalitimi için – Eritme kaynagi ile birlefltirilerek kullanilan
Bölüm 2: Uygulama kurallari standardi.
6 IZODER bitümlü örtü komisyonu poz çaliflmalari.
ÇATILARDA MANTOLAMA
51
Gezilen çati detayinda, mantolama levhalari üzerine Ø 4–7 mm büyüklügünde çakil kullanilir.
Bahçe çati uygulamasi yapilacak ise, çakil katmani üzerine filtre tabakasi serildikten sonra, onunda üzerine bitki topragi yerlefltirilerek uygulama tamamlanir. Bahçe çatilarda bitki köklerine dayanikli özel su yalitim örtülerinin kullanilmasi gerekir.Ters teras çatilarda su yalitimi için; polimer bitümlü örtüler, sentetik esasli örtüler veya sürme su yalitim malzemeleri kullanilabilir. Su yalitim malzemesi olarak sentetik membranlarin kullanilmasi durumunda, su yalitim örtüsü ile mantolama malzemesi arasinda solvent geçiflini önlemek için ayirici tabaka yerlefltirilmelidir. Ayirici tabaka; keskin ve sivri yüzeylerin, su yalitim örtülerinden farkli isil boy uzama katsayisina sahip malzemelerin su yalitim katmanlarina zarar vermesini önlemek için araya konulan ve örtülere yapifltirilmayan koruyucu katmandir. Bu amaç için, en az 150 gr/m2’lik polyester veya polipropilen keçeler veya 300 μ kalinliginda polietilen folyo kullanilir5. Su yalitim membrani olarak kullanilacak olan polimer bitümlü örtünün TS 11758-1 standardina göre TSE belgeli olmasi ve uygulamasinin TS 11758-2 standardina göre yapilmasi gerekir.Üzerinde Gezilen Ters Teras Çatilar
1- Döfleme kaplamasi
2- Karo takozlari veya harç (harç kullanilmasi durumunda altinda çakil katmani uygulanmalidir.)
3- Ayirici keçe
4- Mantolama (ekstrüde polistiren köpük)
5- Su yalitim örtüsü
6- Egim betonu
7- Betonarme plak veya asmolen döfleme veya gazbeton döfleme paneli
8- Tavan sivasi
Üzerinde Gezilemeyen Ters Teras Çatilar
A- Çakil
B- Ayirici keçe
C- Mantolama (ektrüde polistiren köpük)
D- Su yalitim örtüsü
E- Egim betonu
F- Betonarme plak veya asmolen döfleme veya gazbeton döfleme paneli
G- Tavan sivasi
ÇATILARDA MANTOLAMA 52
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
• Bu uygulamada bünyesinde su emmeyen kapali gözenekli XPS (ekstrüde polistiren köpük) mantolama levhalari kullanilmalidir.
• Mantolama, su yalitim örtüsünün üzerine yapifltirilmadan yerlefltirir. UV iflinlarina ve rüzgâr etkisi ile uçmaya karfli, gezilmeyen çatilarda en az 5 cm kalinliginda Ø16–32 mm çakil tabakasi serilerek birakilir. Çakil tabakasi altina bir filtre tabakasi (jeotekstil keçe) serilir. Bu uygulama,betonarme, metal ve ahflap tafliyici konstrüksiyon üzerine yapilabilir. Ayrica plastik takozlar üzerine serbest karo uygulamasi da yapilabilmektedir.
• Yeni binalarda tafliyici konstrüksiyon altinda (bina içi sicak tarafta) mantolamai kullanilmamalidir. Bu uygulama, mevcut konstrüksiyonun veya mevcut mantolamainin yenilenmesi gerektiginde kullanilabilir. Mevcut çatinin yenilenmesi durumunda, su yalitim örtüsünün altinda kalan konstrüksiyonun isi geçirgenlik direncinin daha düflük olmasi gerekmektedir.
• Bu uygulamada su yalitim örtüsü gece-gündüz sicaklik farklarindan etkilenmez. Tüm yil boyunca oda sicakligina yakin ve degiflmeyen bir ortamda kalir. Böylece su yalitim örtüsü isil floklardan etkilenmez.
• Duvar ve çati yalitimlari birbiri üzerine bindirilerek, isi köprüleri engellenmelidir. Gerektiginde parapetlere difltan mantolamai uygulamasi yapilarak mantolamainin sürekliligi saglanmalidir.
• Bu uygulamada bünyesinde su emmeyen, kapali gözenekli, yüksek donma çözülme direncine sahip, basma ve sünme yüklerine dayanikli XPS levhalar kullanilmalidir.
• Mantolama levhalari UV iflinlarina maruz kalacak flekilde çiplak olarak birakilmamalidir. Parapet kenarlarina döndürülen mantolama levhalari etek elemanlari ile korunmalidir. Çakil tabakasinin sürekli olmasi saglanmalidir. Mantolama levhalarinin rüzgâr etkisi ile uçma ve su birikmesi sonucu yüzme etkisine karfli çakil tabakasinin kalinligi ve çakil granülometrisi yeterli olmalidir.
• Özellikle mevcut yapilarda, mevcut su yalitim örtüsü üzerinde herhangi bir kaplama ve/ veya temizlenemeyen kirintilar olmasi durumunda, polietilen köpük levhadan bir yastik tabakasi oluflturulmasi, mantolama levhalarinin tahrip olmasini engelleyecektir.
• Küçük çakil taneleri yagmur etkisi ile levha aralarindan aflagiya sizabilir. Bu durum özellikle tek kat su yalitim levhalarinin tahrip olmasini engelleyecektir.
• Küçük çakil taneleri yagmur etkisi ile levha aralarindan aflagiya sizabilir. Bu durum özellikle tek kat su yalitim örtülerinde sorun yaratabilir. Bunu önlemek amaciyla mantolama levhalari ile çakil tabakasi arasinda jeotekstil keçe kullanilir.
• Çatiya egim verilerek yoguflan suyun su yalitimi ile süzgeç birleflimlerine dogru akmasi ve tahliye borusuna verilmesi saglanmalidir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 53
1.2.A Kullanilan Malzemeler
Mantolama Malzemeleri
A) XPS Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 11989 EN 13164 standardina göre TSE belgeli, iki yüzü zirhli, bini profilli, yogunlugu en az 30kg/m3, hacimce su emmesi %3’ün altinda olan ve en az 300 kPa (C3 Sinifi) basma mukavemetine sahip, ekstrüde polistiren köpük levhalar. Teras çatinin otopark olarak kullanilmasi veya araç yüküne maruz kalmasi durumunda statik yüklere göre 400 veya 500 kPa basma mukavemetine sahip levhalar tercih edilmelidir.
Su Yalitim Malzemesi:
TS 11758/1’e göre üretilmifl polimer bitümlü örtüler, sentetik membranlar ve sürme su yalitim malzemeleri kullanilabilir.
2. KIRMA ÇATILARDA MANTOLAMA
2.1 Tavan Arasi Döflemesi Üzerine Yapilan Mantolama
1- Çati örtüsü
2- Su yalitim örtüsü
3- Çati tahtasi
4- Havalandirilan çati bofllugu
5- Mantolama
6- Buhar dengeleyici
7- Tavan kaplamasi / tavan sivasi
Mineral yün esasli çati flilteleri hafif olduklarindan kolaylikla çatiya çikarilir ve kesilerek uygulanabilir. Çati flilteleri yirtilmaz ve her çatiya adapte edilebildiginden firesiz olarak uygulanabilir. Mineral yün esasli flilteler, kullanilmayan çati aralarinin mantolamainda döflemeye serilerek uygulanir. fiiltenin üzeri herhangi bir flekilde örtülmemelidir. Mantolama malzemesinin toz, kir vb. difl etkilerden korunmasinin istenildigi durumlarda, mineral yün esasli mantolama malzemesinin üstü cam tülü gibi buhar geçirgen (nefes alan) bir ürünle örtülebilir. Alüminyum folyo kapli flilteler, folyolu tarafi sicak tarafta kalacak flekilde uygulanmalidir.Mineral yün esasli flilteler yük taflimayan özellikte düflük yogunluk bir malzeme oldugundan bu malzemelerin üzerine yük gelmemeli ve üzerinde yürünmemelidir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 54
Çati arasinda yürünmesi gerektiginde, ahflap kadronlar üzerine kalaslarla yürüme yolu infla edilmelidir. Yalitim malzemesi eger yüke maruz kalacak ise flilte tipi ürünler yerine levha formunda sert mantolama malzemeleri kullanilmalidir. Uygulama yapilacak çati döflemesinin üstü, toz, kir harç artiklarindan temizlenerek veya döfleme betonu üzerine mala perdahli ince flap uygulamasi yapilarak, düzgün bir zemin temin edilir. Düzgün yüzey üzerine yoguflma tahkikinin sonuçlarina göre buhar dengeleyici serilir ve kalinligi TS 825 “Binalarda Mantolama Kurallari Standardi”na göre belirlenmifl mantolama malzemeleri döflenir. Mantolama malzemesinin üzerine ayirici tabaka yerlefltirilerek, yüksek dozlu flap uygulamasi yapilarak detay tamamlanir. fiap uygulamasinin üstüne tercihe bagli olarak herhangi bir kaplama yapilabilir. Bu detayda havalandirma hayati öneme sahiptir. Yalitim malzemesinden geçen su buhari yapilan havalandirma bofllugu ile atmosfere atilmalidir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
• Mantolama çati arasinda, betonarme döfleme üzerine uygulanir.
• Çati ve Mantolama arasinda havalandirma saglanmalidir.
• Mevcut binalarda uygulanabilir. Çati arasinda mevcut mantolamai yenilenirken veya teras çati üzerine bir kirma çati ilave edilirken uygulanabilir.
• Kifl sezonunda bitümlü su yalitim örtüsü ile su yalitimi yapilmifl çatilarda, isi transferi sirasinda çati bofllugunda mantolamai üzerinde bulunan taraftaki soguk yüzeylerde yoguflma gerçekleflebilir.Saçak alni veya altinda 15°'den düflük egimli çatilarda en az 25 mm., 15 °'den yüksek egimli çatilarda ise en az 10 mm, sürekli havalandirma bofllugu saglanmalidir. Bu boflluk alanlarinin toplami çati düzlem alaninin 1/500'ünden daha az olmamalidir.
• Nefes alan su yalitim örtüsüyle (Sd≤ 0.02 m) yapilmifl uygulamalarda, çati arasinin uygun flekilde havalandirilmasi gerekir.
• Bu birakilan boflluklarda, böcek kufl vb. canlilarin girmesini önlemek amaciyla 3–4 mm gözenekli siva filesi, kafes teli vb. kullanilmali ancak havalandirmayi engellememelidir.
• Saçaklarin iç taraflarinda, çati örtüsü ile döflemenin birlefltigi noktalarda, mantolama malzemesi havalandirmayi engellemeyecek flekilde yerlefltirilmeli, saçakta birakilan sürekli açiklik aynen kalacak flekilde mantolama malzemesi üzerinde boflluk birakilmalidir.
• Saçak alni veya altinda birakilan sürekli açiklik alanlarinin toplamina eflit kalacak flekilde mahyada havalandirma bofllugu birakilmalidir. Çift yönlü kirma çatilarda, egimin 35°'den yüksek olmasi veya mahya uzunlugunun 10 m.'yi aflmasi durumunda, mahyadaki boflluga 5mm ilave edilmelidir. Tek yönlü kirma çatilarda da benzer önlemler alinmalidir.
• Döfleme ve mantolamaini delip geçen tüm elektrik kablolari vb. etkenlerin çevreleri buhargeçirmeyecek flekilde kapatilmalidir. Islak hacimlerden ve diger hacimlerden çati arasina çikan tüm boru ve bacalarin etrafindaki boflluklar sikica kapatilmalidir.
• Baca veya boru içinde herhangi bir yoguflma olufluyorsa, çati içine akma veya damlamaya imkân birakmayacak flekilde egimli bir boru yardimi ile saçaktan diflari atilmasi saglanmalidir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 55
• Döfleme üzerine serilen mantolamai, duvar üzerine bindirilerek (saçak alni veya altindan çati arasina giren havayi engellemeyecek flekilde) duvar mantolamai ile iliflkilendirilmelidir. Böylece isi köprüleri yok edilmifl olacaktir.
• Çati arasi soguk olacagindan, tesisat borulari ve su deposu vb. içinde su hareketi olan tüm tesisat ekipmanlarinin mümkün oldugunca buraya konulmamasi, konuluyorsa mutlaka mantolamai yapilmasi gerekir. Suyun borular veya su deposu içinde donmasi, borularin patlamasi hem mantolamaini ifle yaramaz hale getirecek hem de tesisatin yenilenmesini gerektirecektir.Ayrica soguk ve sicak su tesisat borularinin yan yana olmamasina dikkat edilmelidir.
• Tüm borular için ne tür mantolamain yapilacagi belirlenmelidir. Su depolarinin üst ve yanlarina mantolamai yapilmalidir. Döflemeye oturdugu yerde mantolamai yapilmasina gerek yoktur. Ancak döflemeye serilen mantolamai su deposunun yanlarina döndürülerek mantolamainin sürekliligi saglanmalidir. Mantolama ek yerleri buhar geçirimsiz bantlar ile kapatilarak yoguflma olmasi önlenmelidir.
• Döflemeye serilen mantolamai kalinligi homojen ve sürekli olmalidir. Aksi halde isi kayiplari gerçekleflir.
• Mantolamanin uygulanacagi döfleme yüzeyi düzgün degil ise, tesviye flapi ile düzgün bir yüzey elde edilmelidir.
• Mantolama malzemelerinin üzerine yük binmesi durumunda, yalitim kalinliginin bozulmamasi ve malzemelerin hareket etmemesi için gereken önlemler alinmalidir.
2.1.A Kullanilan Malzemeler
Mantolama Malzemeleri
A) EPS Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 7316 EN 13163 standardinagöre TSE belgeli, yanma sinifi minimum B1 olan, en az 20 kg/m3 yogunlukta, %10 deformasyonda basma mukavemeti en az 100 kPa ekspande polistiren köpük levhalar. Yüzeyine flap atilarak uygulanmalidir.
B) XPS Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 11989 EN 13164 standardinagöre TSE belgeli, yanma sinifi B1 olan, %10 deformasyonda basma mukavemeti en az 100 kPa (C1 sinifi) ekstrüde polistiren köpük levhalar. Yüzeyine flap atilarak uygulanmalidir.
C)Taflyünü Mantolama Malzemeleri: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi A olan, en az 50 kg/m3 yogunlukta taflyünü flilte veya levhalar.
D) Camyünü Mantolama Malzemeleri: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi A olan, camyünü levhalar veya en az 18 kg/m3 yogunlukta flilteler.
ÇATILARDA MANTOLAMA 56
2.2 Çati Arasi Kullanilan Kirma Çatilarda Mertek Seviyesinde Mantolama
1- Çati örtüsü
2- Nefes alan su yalitim örtüsü
3- Çati tahtasi
4- Havalandirilan çati arasi bofllugu
5- Mantolama
6- Buhar dengeleyici
7- Tavan sivasi
2.2.1 Ahflap Kirma Çati Uygulamalari
a) Mertek altina alçi plaka kapli kompozit mantolama levhalari ile mantolamai yapilmasi Alçi plaka kapli mantolama levhalari uygun bir testere ile kesilerek montaja hazir hale getirilir ve mertek altlarina oturtularak özel vidalar yardimiyla merteklere tespit edilir. Alçi plaka kapli mantolama levhalari birleflim yerlerine siva filesi yapifltirilarak yüzey üzerine alçi siva uygulanir. Eger son kat alçi siva üzerine boya yapilacaksa, alçi siva üzerine ince bir saten alçi uygulanmasinin yapilmasi önerilir
b) Mertek arasina flilte formunda mineral yünler ile mantolamai
Mertek arasinda kullanilan fliltelerin bir yüzü Alüminyum folyo kaplidir ve folyo kenarlarinda 5 cm’lik tespit payi bulunmaktadir. fiilteler kullanilan çati aralarinda, flilte geniflliginde aralikli döflenmifl mertekler arasina Alimünyum folyolu yüzeyin sicak tarafa bakacak flekilde yerlefltirilir.Daha sonra fliltenin folyolu yüzeyinin her iki kenarinda bulunan 5 cm’lik tespit paylari merteklere çivilenir veya zimbalanir. Alçi plaka veya lambri vb. tavan kaplama malzemeleri ile uygulama tamamlanir.
c) Mertek üzerine Polistiren Köpükler ile mantolamai yapilmasi
c.1- Çati tahtasiz uygulama
Kullanilacak mantolama levhasi ile ayni kalinlikta bitifl çitasi, saçak boyunca mertek uçlarina çivi veya vida ile sabitlenir. Yalitim levhalari, bitifl çitasindan bafllayarak mahyaya dogru merteklerin üzerine, merteklere dik yönde yerlefltirilir. Levhalarin binilerinin tam oturmasi ve/veya arada boflluk kalmamasi saglandiktan sonra baski çitalari, mantolama levhasinin üzerinden merteklere çakilir. Baski çitalari, mantolamai katmani üzerinde bir havalandirma bofllugu meydana getirirler.Saglikli havalandirma koflullarinin saglanmasi için baski çitalari en az 4 cm kalinlikta olmalidir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 57
Nefes alan su yalitim örtüleri saçak seviyesinden mahyaya dogru birbiri üzerine bindirilerek uygulanir. Baski çitalarina dik yönde kiremit tespit çitalari, baski çitalari üzerine çivilenir. Kiremit çitalarinin üzerine kiremitler tutturularak uygulama tamamlanir.
c.2- Çati tahtali uygulama
Kullanilacak mantolama levhasi ile ayni kalinlikta bitifl çitasi, saçak boyunca mertek uçlarina çivi veya vida ile sabitlenir. Su yalitim örtüsü, mantolama levhasinin altinda veya üstüne uygulanabilir.Su yalitim membranlarinin, mantolamainin üzerinde yer almasi durumunda; mantolama levhalari, bitifl çitasindan bafllayarak mahyaya dogru çati tahtasi veya OSB üzerine, merteklere dik yönde yerlefltirilir. Levhalarin binilerinin tam oturmasi ve/veya arada boflluk kalmamasi saglandiktan sonra baski çitalari, mantolama levhasinin üzerinden merteklere çakilir. Baski çitalari, mantolamai katmani üzerinde bir havalandirma bofllugu meydana getirirler. Saglikli havalandirma koflullarinin saglanmasi için baski çitalari en az 4 cm kalinlikta olmalidir.Nefes alan su yalitim örtüleri saçak seviyesinden mahyaya dogru birbiri üzerine bindirilerek uygulanir. Baski çitalarina dik yönde kiremit tespit çitalari, baski çitalari üzerine çivilenir. Kiremit çitalarinin üzerine kiremitler tutturularak uygulama tamamlanir.Su yalitim örtülerinin, mantolamainin altinda olmasi durumunda ise; su yalitim örtüleri çati tahtasi veya OSB üzerine uygulanmaktadir. Burada su yalitim örtüleri ayni zamanda buhar kesici görevi görürler. Mantolama levhalari bitifl çitasindan bafllayarak mahyaya dogru su yalitimi yapilmifl çati tahtasi veya OSB üzerine, merteklere dik yönde flaflirtmali ve boflluksuz olarak yerlefltirilir. Mantolama levhalari; baski çitalari yardimiyla, çati tahtasi ve merteklere özel tespit elemanlari ile tutturulur. Saglikli havalandirma koflullarinin saglanmasi için baski çitalarinin kalinligi en az 4 cm olmalidir. Baski çitalarina dik yönde kiremit tespit çitalari, baski çitalari üzerine çivilenir. Kiremit çitalarinin üzerine kiremitler tutturularak uygulama tamamlanir.
2.2.2 Betonarme Kirma Çati Uygulamalari
Su yalitim örtülerinin, mantolamainin altinda yer almasi durumunda; beton çati yüzeyinin temizlenmesi ve düzeltilmesinin ardindan kuru durumda iken su yalitim örtüleri serilmelidir.Mantolama levhalari saçaklardan bafllayarak mahyaya dogru su yalitimi yapilmifl beton yüzey üzerine, bitifl çitalarina desteklenerek flaflirtmali ve boflluksuz olarak yerlefltirilir. Mantolama levhalari; baski çitalari yardimiyla, beton yüzeye özel tespit elemanlari ile tutturulur. Saglikli havalandirma koflullarinin saglanmasi için baski çitalarinin kalinligi en az 4 cm olmalidir. Baski çitalarina dik yönde kiremit tespit çitalari, baski çitalari üzerine çivilenir ve kiremit çitalarinin üzerine kiremitler tutturularak veya baski çitalarinin üzerine OSB levhalari tespit edilerek shingle montaji ile uygulama tamamlanir.Su yalitim membranlarinin, mantolamainin üzerinde yer almasi durumunda; mantolama levhalari,bitifl çitasindan bafllayarak yerlefltirilir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 58
Levhalarin binilerinin tam oturmasi ve/veya arada boflluk kalmamasi saglandiktan sonra baski çitalari, mantolama levhasinin üzerinden betonarme yüzeye çakilir. Baski çitalari, mantolamai katmani üzerinde bir havalandirma bofllugu meydana getirirler. Saglikli havalandirma koflullarinin saglanmasi için baski çitalari en az 4 cm kalinlikta olmalidir. Kiremit alti su yalitim örtüleri saçak seviyesinden mahyaya dogru birbiri üzerine bindirilerek uygulanir. Baski çitalarina dik yönde kiremit tespit çitalari, baski çitalari üzerine çivilenir. Kiremit çitalarinin üzerine kiremitler tutturularak uygulama tamamlanir.Ayni detay mantolama malzemesinin üzerine nefes alan su yalitim örtülerinin serilmesi ve üzerine yeterli kalinlikta (enaz 4cm) baski çitalarinin yerlefltirilmesiyle elde edilen havanlandirma boflluguyla uygulanabilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
• Mantolama, merteklerin üstüne, çati tahtasi üzerine veya mertek aralarina yerlefltirilir. Böylece çati altinda isitilan kullanilabilir bir mekân oluflur. Mertek üzeri veya çati üzeri uygulamalarda rijit levhalar, mertek arasi uygulamalarda mineral yünler kullanilmalidir.
• Mevcut binalarda, kiremit aktarma ve su yalitiminin, çati kaplamasinin yenilenmesi durumunda,çati arasi kullanilan bir mekân haline dönüfltürülürken veya çati arasinin saglikli bir flekilde havalandirmanin mümkün olmadigi durumlarda uygulanir.
• Mantolama, merteklerin üzerine veya çati tahtasi üzerine yapiliyorsa, levhalar arasinda, mahyada ve duvar birleflimlerinde derz ve boflluklar kapatilmalidir. Levhalarin kenar birleflim detaylari ve boyutsal toleranslari, boflluk kalmayacak flekilde olmalidir.
• Eger mantolamai, mertek aralarina yerlefltirilecekse, mantolama levhalari ile mertekler arasinda bosluk kalmayacak sekilde olmalidir. Merteklerin üzerinde de mantolamai kullanilarak, merteklerin isi köprüsü olarak çaliflmasi engellenmelidir.
• Su yalitim örtüsü iki farkli flekilde kullanilabilir. Mantolama levhalarinin altinda kullanilacaksa buhar direnci yüksek bir örtü kullanilmalidir. Mantolama levhalarinin üzerine serilecekse, buhari diflari atan ancak suyu aflagiya geçirmeyen (nefes alan su yalitim örtüsü Sd ≤ 0.02 m) bir örtü kullanilmalidir. Mantolama üzerinde buhar direnci yüksek bir örtü kullanildiginda, içeriden diflariya çikmaya çaliflan nemli hava su yalitim örtüsü altinda yoguflmaya neden olur ve damlama yapabilir. Bu yanlifl uygulamayi önlemek için mantolamai üzerinde nefes alan bir örtü kullanilmalidir veya alttan buhar kesici uygulamasi yapilmalidir.
• Çatiyi delen tüm boru ve baca kenarlari isi köprüsü oluflturmayacak ve buhar geçifline izin vermeyecek flekilde yalitilmalidir.
2.2.A Mantolama Malzemeleri
Yalitim malzemesinin mertek altina, arasina veya üstüne uygulanmasina göre farkli yalitim malzemeleri kullanilabilir.Mertek Altina Uygulanan Mantolama Levhalari
A) EPS Kompozit Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 7316 EN 13163 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi B1 olan, en az 25 kg/m3 yogunlukta, %10
ÇATILARDA MANTOLAMA 59
deformasyonda basma mukavemeti en az 150 kPa bir yüzü alçi karton levha kaplamali genlefltirilmifl (ekspande) polistiren köpük levhalar. Yoguflma tahkiki yapilarak buhar kesici kullanimina karar verilmelidir.
B) XPS Kompozit Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 11989 EN 13164 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi B1 olan, %10 deformasyonda basma mukavemetien az 100 kPa (C1 Sinifi) bir yüzü alçi karton levha kaplamali ekstrüde polistiren köpük levhalar. Yoguflma tahkiki sonucu, buhar kesici gerekli ise detayda uygulanmalidir.
C) Taflyünü Kompozit Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi A olan, en az 110 kg/m3 veya daha fazla yogunlukta taflyünü levhalar. Sicak tarafta (iç yüzeyinde) buhar kesici ile birlikte kullanilmalidir. Mertek Arasina Uygulanan Mantolama Levhalari
A) Taflyünü Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi A olan, en az 50 kg/m3 yogunlukta taflyünü levhalar. Sicak tarafta (iç yüzeyinde) buhar kesici ile birlikte kullanilmalidir.
B) Camyünü Mantolama Malzemeleri: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi A olan, en az 22 kg/m3 yogunlukta camyünü levhalar veya en az 14 kg/m3 yogunlukta flilteler. Sicak tarafta (iç yüzeyinde) buhar kesici ile birlikte kullanilmalidir.Mertek Üstüne Uygulanan Mantolama Levhalari
1. Çati Tahtali Konstrüksiyonlarda Mantolama
A) EPS Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 7316 EN 13163 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi B1 olan, en az 25 kg/m3 yogunlukta, %10 deformasyonda basma mukavemeti en az 150 kPa genlefltirilmifl (ekspande) polistiren köpük levhalar.
B) XPS Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 11989 EN 13164 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi B1 olan, %10 deformasyonda basma mukavemeti en az 30kg/m3 yogunlukta ve 200 kPa (C2 Sinifi) ekstrüde polistiren köpük levhalar.
C) Taflyünü Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi A olan, en az 150 kg/m3 yogunlukta taflyünü levhalar.
2. Çati Tahtasiz Konstrüksiyonlarda Mantolama
A) XPS Mantolama Levhalari: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS 11989 EN 13164 standardina göre TSE belgeli, yanma sinifi B1 olan, en az 30 kg/m3 ve mertek eksen araligina bagli olarak uygun kalinlikta ve basma mukavemetinde (400 ve 500 kPa) seçilmelidir. Çati tahtasiz uygulamalarda mertek aks araligi, 4 cm kalinliginda XPS kullanilacaksa 40 cm, 5 cm kalinliginda kullanilacaksa 50 cm, 6 cm kalinliginda kullanilacaksa 60 cm olarak infla edilmeli ve iki mertek arasinda çizgi yük olarak orta eksende 150 kg yük tafliyabilmelidir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 60
3. METAL ÖRTÜLÜ ÇATI ve CEPHELERDE MANTOLAMA
3.1 Sandviç Paneller Iç ve difl metal levha ve yalitim çekirdeginden oluflur. Yapilarin difl kabugunu isi ve su yalitimli olarak estetik bir flekilde çözen bu panellerin, fabrikalar, sanayi yapilari, askeri yapilar, sosyal yapilar, zirai yapilar, spor tesisleri, flantiye binalari, silolar, hipermarketler, aliflverifl merkezleri, soguk hava depolari, hal binalari gibi tafliyici sistemi çelik veya prefabrike olan büyük boyutlu binalarin çati ve duvarlarinda kullanilir.
• Su, ses ve yangin dayanimli olan tipleri vardir.
• Diger yapi malzemeleri ile birlikte kullanima uygun oldugundan tasarim kolayligi saglar.
• Uzun ömürlüdür.
• Fabrikasyon sandviç panellerin montaj süresi, yerinde yapma sandviç sistemlere göre %50 daha hizlidir.
• Çevreye zarar vermezler, bakteri üretmez ve barindirmazlar.
• Hafif olduklarindan tafliyici sistem ve temel maliyetlerinde ekonomi saglarlar.
3.1.1 Sandviç Panel Yapisi
a) Difl Yüzeyler Sandviç paneli oluflturan difl yüzeyler metal veya örtü olabilir. Çati egiminin %10 ve üzerinde oldugu yapilarda iki yüzü metal olan sandviç paneller, egimin %10’un altinda oldugu yapilarda alt yüz metal kompozit paneller üzerine örtü kaplanmalidir. Sandviç panelin metal yüzeyleri galvanizli sac veya alüminyum olabilir. Sistemin sandviç olabilmesi için metallerin mantolama kabuguna aderansi çok iyi saglanmalidir. Aksi halde iç-difl levha ve mantolama çekirdegi bir bütün olarak davranamaz ve kendinden beklenen gerekli yükleri tafliyamayip istenmeyen zararlara yol açabilir. Sandviç sistemlerde; paneller galvanizli sac veya alüminyum’dan imal edilebilir. Panellerin, difl flartlara daha dayanikli olabilmeleri için yüzeyleri boyanmifl olabilir.Çati egiminin %10’un altinda oldugu durumlarda, kompozit panelin (alt yüzü saç, mantolamai üzeri kraft kâgidi kapli) üst yüzü su yalitim membranindan kaplanmalidir. Üst yüzde, sentetik (PVC, EPDM, Polietilen vb.) veya TS 11758-1’e uygun üretilmifl polimer bitümlü örtüler, su yalitim malzemesi olarak kullanilabilir. Sentetik örtülerin genel olarak detayin gereklerine uygun kalinlikta olmali, içlerinde kopma mukavemeti için polyester keçe takviyeli bulunmali, üstün UV dayanimina sahip ve yeterli bir uzama katsayisi ile buhar difüzyon direncine sahip olmalidir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 61
b) Mantolama Çekirdegi
A) Poliüretan: TS 825’e uygun kalinlikta ve TS EN 13165 standartlarina göre TSE belgeli, yanma sinifi B1 olan sandviç panellerde çati ve cephe tiplerinde en az 40kg/m3 yogunlukta olmalidir.
B) Taflyünü: TS825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli yanma sinifi A olan sandviç panellerde, çati tipinde en az 110kg/m3, cephe tipinde en az 100kg/m3 olarak kullanilmadir. Her iki tiptede basma dayanimi enaz 20 kPa olmalidir.
C) Camyünü: TS825’e uygun kalinlikta ve TS 901-1 EN 13162 standardina göre TSE belgeli yanma sinifi A olan sandviç panellerde, çati tipinde en az 70kg/m3, cephe tipinde en az 60kg/m3 olarak kullanilmadir.
E) EPS: TS825’e uygun kalinlikta ve TS 7316 EN 13163 standardina göre TSE belgeli yanma sinifi B1 olan sandviç panellerde, en az 25 kg/m3 yogunlukta olan ekspande polistiren köpük kullanilmadir.
F) XPS: TS825’e uygun kalinlikta ve TS 11989 EN 13164 standardina göre TSE belgeli yanma sinifi B1 olan sandviç panellerde, en az 25 kg/m3 yogunlukta olan ekstrüde polistiren köpük kullanilmadir.
3.1.2 Sandviç Panel Uygulama Esaslari
a) Iki Yüzü Metal Sandviç Paneller: %10’un üzerindeki egimli çatilarda iki yüzü metal olan paneller kullanilir. Panelin trapez yüzü hâkim rüzgârin uygun yönüne getirilerek, EPDM contali, matkap uçlu vidalar ile hadve üzerinden çelik konstrüksiyona sabitlenir. Prefabrike sistemlerde ise yine EPDM contali çakma dübeller veya betofast vidalar kullanilir. Vidalama araligi m2’ye 1,5 adet düflecek flekilde, panele homojen bir flekilde dagitilmalidir. Çati panellerindeki galvanizli sac veya alüminyum levha kalinligi panelin en az 120kg/m2 uzun süreli yayili yük taflima hesabina göre tespit edilir. Cephe panellerinde bu hesap rüzgârin 80kg/m2 olan emme hesabina göre yapilir, Bu hesaplara göre uygun kalinliklar seçilmediginde veya yeterli miktarda vida kullanilmadiginda çati veya cephe panellerinde kopmalar olabilir.
a.1) Çati Paneli Uygulamasi Çati paneli uygulamalarinda aflagidaki yardimci aksesuar elemanlari kullanilir.
1-Mahya Alt Profili: 0,40mm kalinlikta boyali galvanizli sac veya alüminyumdan, en az 400mm açilimda 3,00m boyunda bükme profildir.
2-Oluk Kenar Profili: 0,60mm kalinlikta galvanizli boyali sac veya alüminyumdan, en az 250mm açilimda bükme profildir. Genellikle 3mt boylarinda üretilip, 10cm bindirilecek flekilde içlerine silikon uygulanarak oluk kenarina vidalanir. Bu profil ile sandviç panel arasina 20x30mm boyutlarinda bitüm emdirilmifl sünger yapifltirilarak oluk kenarlarindan toz geçifllerinin önlenmesi gerekir.
ÇATILARDA MANTOLAMA 62
3-Etek Alt Profili: 0,40mm kalinlikta galvanizli boyali sac veya alüminyumdan, en az 400mm açi l imda bükme profildir.
4-Mahya Üst Profili: 0,60mm kalinlikta galvanizli boyali sac veya 0,9mm alüminyumdan, en az 600mm açilimda panel tipine göre trapez oymasi yapilmifl, en az 3m boyunda bükme profildir. Profil ile panel arasina trapez formlu bi tüm emdi ri lmi fl süngerler çift tarafli olarak yapifltirilmadir. Mahya üst profilinin yerine panel üst trapezinden uygun mahya açisi verilmifl en az 1,00 mt boyunda trapez mahyada kullanilabilir.
5-Etek Üst Profili: 0,60mm kalinlikta galvanizli boyali sac ve 0,9mm alüminyumdan, en az 400mm açilimda en az 3,00mt boyunda bükme profildir. Boy binilerinde silikon kullanilmalidir.
6-Kalkan Profili ve Harpuflta: 1,00mm kalinlikta galvanizli boyali sac veya alüminyumdan detayina uygun açilimda en az 4,00m boyunda profildir. Bu profillerin panellere montajlari genifl difl aralikli sac veya alüminyum tipi çektirme vidalariyla yapilir. Çati üzerinde yer alan baca, pencere, aydinlatma elemanlarinin çati ile ilgili birleflimlerine dikkat edilmeli, mutlaka uygun aksesuar elemanlari ile birlikte sizdirmazlik bant veya fitilleri kullanilmalidir.
a.2) Cephe Paneli Uygulamasi
Cephe paneli uygulamalarinda aflagidaki yardimci aksesuar elemanlari kullanilir.
1-Damlalik Profili: 1,00mm kalinlikta galvanizli boyali sac veya alüminyumdan, en az 200mm açilimda bükme profildir. Su basman seviyesinin en az 10cm altina yerlefltirilecek profil üzerine sabitlenir. Cephe panelinin montaj öncesi tüm yükünü tafliyacagi için daha ince yapilmamalidir. Aksi halde deforme olarak sizdirmazlik sorunlarina yol açar.
2-Denizlik ve Pencere Kenar Profili: 0,60mm kalinlikta galvanizli boyali sac veya 0,9mm alüminyumdan, detayina uygun açilimdaki bükme profildir.
3-Köfle Profili: 0,60mm kalinlikta galvanizli boyali sac veya 0,9mm alüminyumdan, en az 330mm açilimda ve en az 4,00 m boyunda bu profillerin panellere montajlari genifl difl aralikli sac ve alüminyum tipi çektirme vidalariyla yapilir.
MAKAS PROFIL AfiIK IZOLASYONLU DERE OLUK KENAR PROFILI 20X30mm BITÜM EMDIRILMIfi SÜNGER HARPUfiTA SANDVIÇ ÇATI PANELI
ÇATILARDA MANTOLAMA 63
b) Membranli Sandviç Paneller
Egimin %10’un altinda oldugu, genellikle %1-2’lik egimli büyük boyutlu çatilarda kullanilir.En az 120kg/m2 uzun süreli yayili yük taflima hesabina uygun olarak trapezli yüz altta, membran,üstte kalacak flekilde uygulanir. Bu sistem iki yüzü metal olan sandviç panel sisteminden çok farklidir. Sistemde oluk yoktur. Çatinin suyu, su yalitim örtüsüne uygun yagmur süzgeçleri ile atilir. Panelin, konstrüksiyona sabitlenmesi matkap uçlu metal baflli vidalar ile yapilir. Panelin membranli üst yüzeyi yapifltirma amaciyla 5cm uzun olmalidir. Kullanilan su yalitim örtüsü,teknigine uygun olarak yapifltirilmalidir. Panelin boy eklerine 15cm ilave örtü ile ayni tür yapifltirma yapilir. Sistemde, metal çatilarda deginilen mahya alt profili, etek alt profili ile birlikte harpuflta kullanilir. Ek olarak çati parapet içlerine, ifliklik, baca kenari gibi bölgelere membran lamine edilmifl sactan açilimina göre üretilmifl bükümler kullanilmalidir.
3.2 Yerinde Yapma Sandviç Paneller
Iç yüzde metal, difl yüzde metal veya membran, aralarinda mesafe ayarlayici profil sistemi ve izolasyondan oluflur.
a) Iki Yüzü Metal Sistemler Alt ve üst yüzleri trapezdir. Aralarinda mesafe belirleyici aflik sistemi ile birlikte kullanilirlar.Alt trapezin üzerine içten gelebilecek su buhari ve yoguflmaya önlem olarak buhar kesici kullanilmalidir. Ara aflik ve dolayisiyla çatinin üst yükü, alt trapeze degdirilmeden lamalar vasitasiyla yapinin tafliyici konstriyonuna aktarilmalidir. Birim boyda (1m’de) en az 1 adet Lama kullanilmalidir. Mantolama olarak EPS, XPS, Poliüretan, Taflyünü ve Camyünü plakalar kullanilir.Mineral yünlü mantolamainda levhanin üst yüzünde buhar dengeleyici kullanilmalidir. Mesafe ayarlayici profiller ile trapezler arasindaki isi köprüleri izolasyon bantlari ile engellenmelidir.
SANDVIÇ CEPHE PANELI DAMLALIK PROFILI CEPHE AfiI⁄I SU BASMAN BETONU IZOLASYONLU CEPHE PANELI BITÜMLÜ SUNGER KALKAN PROFILI IZOLASYONLU ÇATI PANELI AfiIK
ÇATILARDA MANTOLAMA 64
b) Üst Yüz Membranli Sistemler
Alt yüz trapez olan bu sistemde üst yüz sentetik veya bitümlü örtü olabilir. Mesafe belirleyici aflik yerine izolasyon çekirdegi yeterli basma dayanimina sahip olan izolasyon levhalari kullanilir. Alt trapezin üzerinde su buhari ve yoguflma önlemi olarak buhar kesici kullanilmalidir. Sentetik su yalitimi örtüleri, metal tespit elemanlari ile rüzgarin emme kuvvetine uygun siklikta vidalamak ve sicak hava kaynagi ile yapifltirma kofluluyla tek kat olarak yapilirken, bitümlü su yalitim örtüleri ise TS 11758-2 “Polimer Bitümlü Örtüler – Su Yalitimi için – Eritme Kaynagi ile Birlefltirilerek Kullanilan – Bölüm 2: Uygulama kurallari standardina göre flalümo alevi ile yapifltirilarak iki kat olarak uygulanirlar.
